كێشه‌ی پێشگره‌كانی (هه‌ڵ، دا، ڕا، وه‌ر، ده‌ر)

 ئه‌م پێشگرانه كاتێ ده‌چنه سه‌ر چاوگ یان فرمان یان هه‌ر شێوازێكی تر، پێیانه‌وه ده‌لكێن به‌مه‌رجێ جێناوی لكاو نه‌كه‌وتبێته نێوان پێشگر و وشه‌كه‌ی دوای خۆی. وه‌ك:
   چاوگ:
    هه‌ڵ: هه‌ڵكردن، هه‌ڵگرتن، هه‌ڵكورمان، هه‌ڵكێشان، هه‌ڵبڕین، هه‌ڵخستن.
    دا: دابڕان، داخستن، داڕمان، داگرتن، داكردن، دابه‌زین، داخورپان.
    ڕا: ڕ‌اگرتن، ڕ‌اكێشان، ڕاپه‌ڕین، ‌ڕاخستن، ڕاگوێزان، ڕاگواستن.
    وه‌ر: وه‌رگرتن، وه‌رسووڕان، وه‌رگه‌ڕان.
    ده‌ر: ده‌ركردن، ده‌رهێنان، ده‌ربڕین، ده‌رخستن، ده‌رپه‌ڕاندن.

   فرمان:
    هه‌ڵ: هه‌ڵگره، هه‌ڵخه‌، هه‌ڵمه‌خه، هه‌ڵكشێ.
    دا: دانێ، دامه‌بڕه، دابه‌زێنه‌. داگره.
    ڕا: ڕاكێشه، ڕاپه‌ڕێنه، ڕامه‌په‌ڕێنه. ڕاگره.
    وه‌ر: وه‌رگره، وه‌رسووڕێنه، وه‌رگه‌ڕێ، وه‌رچه‌رخێ.
    ده‌ر: ده‌ربێنه، ده‌رخه، ده‌ركه، ده‌رچۆ.

   دۆخی تر:
    هه‌ڵكشاو، هه‌ڵخراو، هه‌ڵنه‌كشاو، هه‌ڵخزێنراو. دانراو، داسه‌پاو، دابڕاو. ڕاپه‌ڕێنراو، ڕاپه‌ڕیو، ڕ‌اگوێزراو، ڕ‌اكشاو. وه‌رگیراو، وه‌رگرتوو، وه‌رگرته، وه‌رسووڕاو، وه‌رگێڕاو. ده‌رهێنراو، ده‌رخراو، ده‌ركراو، ده‌رچوو.

هه‌مزه‌ (ء)

هه‌مزه،‌ له‌ زمانی عه‌ره‌بی و فارسیدا، له‌ چه‌ند شوێنێكی جۆربه‌جۆر به‌كار ده‌چێت، وه‌كوو: (أ ٌإ لأ  لإ ؤ ء ئـ)، به‌ڵام له‌ زمانی كوردیدا ته‌نیا شێوازی (ئـ) به‌كار ده‌برێت، ئه‌ویش به‌ مه‌به‌ستی ئه‌وه‌ی نه‌هێڵێ دوو بزوێن به‌دوای یه‌كدا بنووسرێن.
   هه‌ندێ له‌ زمانزانان هه‌مزه‌ به‌ بزوێن داده‌نێن و، لای هه‌ندێكیش به‌ نه‌بزوێن ده‌ناسرێت، به‌ڵام له‌ڕاستیدا كورد، هه‌مزه‌ی به‌ شێوازی (ئـ) به‌كار هێنا و بڕیاری دا وه‌كوو (نه‌بزوێن)ێك چاوی لێ بكات، بۆ ئه‌وه‌ی نه‌هێڵێ دوو بزوێن به‌دوای یه‌كدا، یان هه‌ندێ بزوێن له‌ سه‌ره‌تای وشه‌دا بنووسرێن، نموونه‌:

   ناازاد = نائازاد
   او = ئاو
   ه‌و = ئه‌و
   ۆخه‌ی = ئۆخه‌ی
   ورووپا = ئورووپا
   ێجگار = ئێجگار

نموونه‌ی تری گه‌ردان (تصریف)ی فرمان (فعل):

فرمان (فعل) له‌ دۆخی چاوگ (مصدر)دا پێكه‌وه‌ ده‌نووسرێت: ڕوونكردنه‌وه‌. به‌ڵام له‌ دۆخه‌كانی تردا جیا ده‌كرێنه‌وه‌:

   تاك، دۆخی ئێسته‌: ڕوونی ده‌كه‌مه‌وه‌، ڕوونی ده‌كه‌یته‌وه‌، ڕوونی ده‌كاته‌وه‌.
   كۆ، دۆخی ئێسته‌: ڕوونی ده‌كه‌ینه‌وه‌، ڕوونی ده‌كه‌نه‌وه‌، ڕوونی ده‌كه‌نه‌وه‌.
   تاك، ڕابردووی ساده‌: ڕوونم كرده‌وه‌، ڕوونت كرده‌وه‌، ڕوونی كرده‌وه‌.
   كۆ، ڕابردووی ساده‌: ڕوونمان كرده‌وه‌، ڕوونتان كرده‌وه‌، ڕوونیان كرده‌وه‌.
   تاك، ڕابردووی گێڕاوه‌یی (نقلی): ڕوونم كردبووه‌وه‌، ڕوونت كردبووه‌وه‌، ڕوونی كردبووه‌وه‌.
   كۆ، ڕابردووی گێڕاوه‌یی: ڕوونمان كردبووه‌وه‌، ڕوونتان كردبووه‌وه‌، ڕوونیان كردبووه‌وه‌.
   تاك، ڕابردووی دوور: ڕوونم كردبوو، ڕوونت كردبوو، ڕوونی كردبوو.
   كۆ، ڕابردووی دوور: ڕوونمان كردبوو، ڕوونتان كردبوو، ڕوونیان كردبوو.